Quy tắc cân đối nét: Phần bên trái (bộ Thủy) chiếm khoảng một phần ba không gian, phần bên phải (chữ Sa 沙) chiếm hai phần ba còn lại. Cần viết gọn bên trái để nhường chỗ cho bên phải.
Quy luật giản thể: Chữ phồn thể là 鯊, giản thể giữ nguyên bộ Thủy bên trái và thay phần bên phải bằng chữ 沙 (shā) có số nét gọn hơn.
1. Ý nghĩa
cá mập
loài cá sụn lớn ăn thịt ở đại dương
Danh từTrung tính#động vật#sinh vật biển
Ví dụ thực tế
鲨鱼
shāyú
con cá mập
鲸鲨
jīngshā
cá mập voi
2. Phát âm
/[ʂa˥]/Thanh điệu: 55
鯊
shāsha1
|
++
¯(55)
=shā
Ghép âm & bắc cầu phát âm
Các bước ghép vần
sha
Vị trí đánh dấu thanh: Dấu thanh đặt trên chữ "a" theo quy tắc ưu tiên nguyên âm chính (a > e > o; khi vần có -iu/-ui dấu đặt ở nguyên âm thứ hai).
Thanh mẫu (Phụ âm đầu)
sh
Phân loại: Âm xát uốn lưỡi
Cách đọc tương đương: s uốn lưỡi
Không bật hơiUốn lưỡi
Mẹo thử luồng hơi: Âm gió rít trầm ấm qua vòm lưỡi cong (tương tự 's' miền Nam).
Vị trí lưỡi & khẩu hình: Đầu lưỡi uốn cong gần ngạc cứng nhưng không chạm vào.
Vận mẫu (Vần)
a
Nhóm vần: Nhóm vần -a
Cách đọc tương đương: a
Hướng dẫn khẩu hình: Nguyên âm độc lập đọc như âm «a» trong tiếng Việt.
Lỗi phát âm thường gặp: Giữ đúng độ cao 4 thanh: Thanh 1 ngang cao, Thanh 2 dấu sắc, Thanh 3 dấu hỏi trầm, Thanh 4 dứt khoát.
Thanh điệu
T1 (55)
5 → 5 (55)
Thanh 1 (Âm Bình - Cao Bằng)
Quy luật thanh điệu: Thanh 1 (ngang cao 55 ngân dài): Phát âm đều và cao ở âm vực cao nhất của giọng nói.
👂
Bẫy nghe dễ nhầm: Dễ nhầm lẫn với âm s thẳng lưỡi (sa) nếu không chú ý uốn lưỡi đúng kỹ thuật.
👋
Cử chỉ tay theo thanh điệu: Thanh 1 giống như nốt nhạc cao ngân dài nằm ngang, tay đưa thẳng sang phải một đường ngang cao.
3. Chữ viết
Hình thể: Trái - phải · Số nét: 16 nét
Quy tắc cân đối nét: Phần bên trái (bộ Thủy) chiếm khoảng một phần ba không gian, phần bên phải (chữ Sa 沙) chiếm hai phần ba còn lại. Cần viết gọn bên trái để nhường chỗ cho bên phải.
Quy luật giản thể: Chữ phồn thể là 鯊, giản thể giữ nguyên bộ Thủy bên trái và thay phần bên phải bằng chữ 沙 (shā) có số nét gọn hơn.
4. Cấu tạo
Bộ thủ氵 · Bộ Thủy (3 chấm thủy) (Nước)
Biểu ý (形旁):氵 (Chỉ sinh vật sống dưới nước)
Biểu thanh (声旁):沙 (âm gốc: shā)
Bao gồm bộ Thủy (nước) bên trái kết hợp với chữ Sa (cát / âm đọc) bên phải, tạo thành loài vật dưới nước mang âm đọc shā.
氵 Chỉ loài vật dưới nước
少 Cung cấp âm đọc shā
Họ chữ hình thanh (形声字家族)
9· Gốc ngữ âm (Thanh bàng): 沙 (shà)
5. Lịch sử
Phân loại Lục thư: Hình thanh (形声)
Nguồn gốc: Là chữ hình thanh muộn, được tạo ra để chỉ các loài cá lớn ở biển mà thời cổ đại người ta gọi chung là cá sa.
Hành trình biến đổi nghĩa: Từ nghĩa ban đầu chỉ các loài cá lớn dưới biển, ngày nay dùng cụ thể cho loài cá mập (thường ghép với chữ ngư thành cá mập: 鲨鱼).
Các loài cá lớn thường được ghi chép trong các tài liệu sinh vật biển cổ với bộ Thủy.
6. Đồng nguyên
🇻🇳
Âm Hán Việt
Sa
Thanh ngang tiếng Trung (55) tương ứng với thanh ngang hoặc thanh sắc trong tiếng Việt khi đọc âm Hán Việt.
🇯🇵
Hán tự tiếng Nhật (Kanji)
Âm On: サ / Âm Kun: ふか
🇰🇷
Hán tự tiếng Hàn (Hanja)
사
Quy luật chuyển âm: Âm sh trong tiếng Trung thường tương ứng với âm x hoặc s trong hệ thống từ vựng Hán Việt.
7. Ghi nhớ
Câu chuyện Ghi nhớ
Ở dưới nước (bộ Thủy 氵) có một loài sinh vật chuyên bơi lội trên bãi cát (chữ Sa 沙) với hàm răng sắc nhọn, đó chính là cá mập shā.