Vị trí lưỡi & khẩu hình: Đầu lưỡi đặt sát mặt sau răng cửa dưới, mặt lưỡi nâng lên vòm cứng.
Vận mẫu (Vần)
u
Nhóm vần: Nhóm vần -v
Cách đọc tương đương: uy
Lưu ý: Viết là 'u', nhưng phát âm tròn môi là 'ü' [y].
Hướng dẫn khẩu hình: Nguyên âm độc lập đọc như âm «duy» trong tiếng Việt.
Lỗi phát âm thường gặp: Nguyên âm tròn môi ü: chúm tròn môi từ đầu đến cuối khi đọc «duy».
Thanh điệu
T4 (51)
5 → 1 (51)
Thanh 4 (Khứ Thanh - Hạ Quyết Đoán)
Quy luật thanh điệu: Thanh 4 bắt đầu từ cao độ cao (5) và rơi rớt đột ngột xuống thấp nhất (1) giống như dấu nặng hoặc dấu sắc nhưng đọc cực kỳ dứt khoát.
👂
Bẫy nghe dễ nhầm: Dễ nhầm lẫn với âm qu tương đương hoặc phát âm thiếu dứt khoát khiến thanh 4 biến thành thanh 1 hoặc thanh 2.
👋
Cử chỉ tay theo thanh điệu: Động tác tay chặt dứt khoát từ trên cao xuống dưới giống như nhát chém quyết đoán, thể hiện thanh 4.
3. Chữ viết
Hình thể: Độc thể · Số nét: 4 nét
Quy tắc cân đối nét: Chữ có khung bao bọc nhẹ phía trên và bên trái, các nét bên trong cần được cân đối gọn gàng, không vượt quá khung.
4. Cấu tạo
Bộ thủ匚 · Bộ phương (cái hộp, tủ đựng)
Biểu ý (形旁):匚 (Biểu thị cái khung hoặc không gian rộng lớn chứa đựng)
Bên ngoài là bộ phương (cái hộp lớn), bên trong là các nét tượng trưng cho một vật thể khổng lồ vượt ra ngoài giới hạn của chiếc hộp.
匚 Khung hộp
工 Công (công trình lớn)
Họ chữ hình thanh (形声字家族)
11· Gốc ngữ âm (Thanh bàng): 巨 (jù)
5. Lịch sử
Phân loại Lục thư: Hội ý (会意)
Nguồn gốc: Trong giáp cốt văn, chữ này vẽ hình một người đứng dang rộng tay chân để thể hiện sự to lớn, hoặc một vật nằm trong chiếc hộp đo lường kích thước vượt mức.
Hành trình biến đổi nghĩa: Từ ý nghĩa ban đầu chỉ kích thước vượt trội, nay mở rộng ra các khái niệm trừu tượng như khoản tiền lớn, công trình khổng lồ.
Là một trong những chữ cơ bản mô tả quy mô và đại lượng từ thời cổ đại.
6. Đồng nguyên
🇻🇳
Âm Hán Việt
Cự
Thanh 4 trong tiếng Trung tương ứng với âm có sắc thái dứt khoát, gần với dấu nặng hoặc sắc mạnh trong tiếng Việt.
🇯🇵
Hán tự tiếng Nhật (Kanji)
Âm On: キョ
🇰🇷
Hán tự tiếng Hàn (Hanja)
거
Quy luật chuyển âm: Phụ âm đầu j trong tiếng Trung thường tương ứng với nhóm phụ âm ch/c trong âm Hán Việt.
7. Ghi nhớ
Câu chuyện Ghi nhớ
Một công trình (工) xây dựng to lớn được giấu kín bên trong chiếc hộp khổng lồ (匚) khiến ai nhìn thấy cũng phải kêu lên vì quá to lớn (jù).